Prawo w\u0142a\u015bciwe dla zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych okre\u015bla rozporz\u0105dzenie Rady (WE) nr 4\/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa w\u0142a\u015bciwego, uznawania i wykonywania orzecze\u0144 oraz wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1).<\/p>\n\n\n\n
Zasadnicze cele alimentacji nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do uzasadnienia instytucji sytuacj\u0105 finansow\u0105 stron, maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c charakter etyczny. Polskie prawo reguluje zobowi\u0105zania alimentacyjne w art. 128 \u2013 144 k.r.o. Na podstawie ustawy mo\u017cna wywie\u015b\u0107, \u017ce tre\u015b\u0107 obowi\u0105zku alimentacyjnego stanowi dostarczanie przez zobowi\u0105zanego \u015brodk\u00f3w utrzymania \u2013 uprawnionemu, tj. osobie, kt\u00f3ra nie jest w stanie zaspokoi\u0107 swoich usprawiedliwionych potrzeb w\u0142asnymi si\u0142ami. Ciekawym zagadnieniem jest tutaj kwestia dochodzenia roszcze\u0144 alimentacyjnych w sprawach z elementem transgranicznym. Zgodnie ze wskazaniem art. 63 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. – Prawo prywatne mi\u0119dzynarodowe (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1792) \u2013 \u201ePrawo w\u0142a\u015bciwe dla zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych okre\u015bla rozporz\u0105dzenie Rady (WE) nr 4\/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa w\u0142a\u015bciwego, uznawania i wykonywania orzecze\u0144 oraz wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1)\u201d. Zasi\u0119g przedmiotowy rozporz\u0105dzenia jest szeroki, stosuje si\u0119 nie tylko do zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych wynikaj\u0105cych ze stosunku rodzinnego, ale r\u00f3wnie\u017c pokrewie\u0144stwa, ma\u0142\u017ce\u0144stwa i powinowactwa. Powo\u0142ane rozporz\u0105dzenie nie zawiera, expressis verbis, regulacji prawa w\u0142a\u015bciwego dla zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych. Akt ten w g\u0142\u00f3wnej mierze reguluje kwestie procesowe. Zatem wypada wskaza\u0107, \u017ce prawo w\u0142a\u015bciwe zosta\u0142o, poprzez instytucj\u0119 odes\u0142ania, okre\u015blone w art. 15 rozporz\u0105dzenia unijnego. Wed\u0142ug wspomnianego przepisu nale\u017cy kierowa\u0107 si\u0119 Protoko\u0142em haskim z 23 listopada 2007 r. o prawie w\u0142a\u015bciwym w sprawach zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, dla kt\u00f3rych protok\u00f3\u0142 ten jest wi\u0105\u017c\u0105cy. Z kolei na mocy art. 3 na skutek zawarcia Protoko\u0142u przez Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105, obowi\u0105zuje on we wszystkich Pa\u0144stwach Cz\u0142onkowskich, z wyj\u0105tkiem Danii. To w\u0142a\u015bnie Protok\u00f3\u0142 z 2007 r. jest dla polskiego s\u0105du podstaw\u0105 do ustalenia prawa w\u0142a\u015bciwego dla zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych w zakresie jego zastosowania, kt\u00f3ry jest to\u017csamy z zakresem rozporz\u0105dzenia z 18 grudnia 2008 r., z rozszerzeniem, \u017ce zobowi\u0105zania alimentacyjne wobec dziecka s\u0105 niezale\u017cnie od stanu cywilnego rodzic\u00f3w. Do przedmiotowego zakresu zastosowania protoko\u0142u haskiego nale\u017c\u0105 niew\u0105tpliwie r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zki alimentacyjne wynikaj\u0105ce z przysposobienia, natomiast nie nale\u017c\u0105 roszczenia matki dziecka pozama\u0142\u017ce\u0144skiego zwi\u0105zane z ci\u0105\u017c\u0105 i porodem.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku braku wyboru prawa w\u0142a\u015bciwego przez strony stosunku, zgodnie z og\u00f3ln\u0105 zasad\u0105 zobowi\u0105zania alimentacyjne podlegaj\u0105 prawu pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym wierzyciel ma miejsce zwyk\u0142ego pobytu. Jednak\u017ce w Protokole z 2007 r., w zakresie wyboru prawa w\u0142a\u015bciwego, dopuszczona zosta\u0142a wyj\u0105tkowa mo\u017cliwo\u015b\u0107 wskazania go przez strony \u2013 zar\u00f3wno og\u00f3lnie dla zobowi\u0105zania alimentacyjnego (wyb\u00f3r wi\u0105\u017c\u0105cy jest tak d\u0142ugo, a\u017c strony nie zmieni\u0105 zdania w tej kwestii), jak i wy\u0142\u0105cznie ze skutkami ograniczonymi do okre\u015blonego post\u0119powania (wyb\u00f3r wi\u0105\u017ce do zako\u0144czenia konkretnego post\u0119powania, powinien by\u0107 jednak uwzgl\u0119dniony r\u00f3wnie\u017c w post\u0119powaniach po uprawomocnieniu si\u0119 orzeczenia). Wyb\u00f3r ten jest ograniczony do prawa materialnego obowi\u0105zuj\u0105cego w siedzibie s\u0105du, nie jest natomiast ograniczony terminem. Strony mog\u0105 dokona\u0107 wyboru w ka\u017cdym czasie. Je\u017celi jednak mowa o wyborze prawa w\u0142a\u015bciwego dla cel\u00f3w konkretnego post\u0119powania przed wszcz\u0119ciem post\u0119powania \u2013 zastrze\u017cona zosta\u0142a forma czynno\u015bci prawnej. Umowa podpisana przez obie strony, powinna przybra\u0107 form\u0119 pisemn\u0105 lub utrwalon\u0105 w inny spos\u00f3b, tak by istnia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszego dost\u0119pu do informacji zawartych w umowie.<\/p>\n\n\n\n
Istotne znaczenie dla ochrony wierzyciela maj\u0105 regulacje zawarte w ust\u0119pie 4 oraz 5 artyku\u0142u 8 protoko\u0142u haskiego. Stanowi\u0105 one po pierwsze, \u017ce niezale\u017cnie od prawa wybranego przez strony to prawo pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym wierzyciel ma miejsce zwyk\u0142ego pobytu w chwili wyboru okre\u015bla, czy wierzyciel mo\u017ce zrzec si\u0119 prawa do roszcze\u0144 alimentacyjnych. Po drugie za\u015b, \u017ce prawa wybranego przez strony nie stosuje si\u0119, je\u015bli jego zastosowanie mog\u0142oby prowadzi\u0107 do oczywi\u015bcie niesprawiedliwych lub nies\u0142usznych skutk\u00f3w dla jednej ze stron, chyba \u017ce w chwili wyboru prawa strony by\u0142y w pe\u0142ni poinformowane i \u015bwiadome skutk\u00f3w swojego wyboru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prawo w\u0142a\u015bciwe dla zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych okre\u015bla rozporz\u0105dzenie Rady (WE) nr 4\/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa w\u0142a\u015bciwego, uznawania i wykonywania orzecze\u0144 oraz wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie zobowi\u0105za\u0144 alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1). Zasadnicze cele alimentacji nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do uzasadnienia instytucji sytuacj\u0105 finansow\u0105 stron, maj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-322","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=322"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":323,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322\/revisions\/323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}