Art. 134. W stosunku do rodze\u0144stwa zobowi\u0105zany mo\u017ce uchyli\u0107 si\u0119 od \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych, je\u017celi s\u0105 one po\u0142\u0105czone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbli\u017cszej rodziny. (Co to jest ten nadmierny uszczerbek \u2013 co\u015b z orzecznictwa i komentarzy)<\/p>\n\n\n\n
Tytu\u0142 II „Powinowactwo i pokrewie\u0144stwo”, dzia\u0142 III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy stanowi o obowi\u0105zku alimentacyjnym. Przepis art. 128 k.r.o. poprzez ustanowienie instytucji obowi\u0105zku alimentacyjnego, nak\u0142ada na krewnych w linii prostej oraz na rodze\u0144stwo, powinno\u015b\u0107 dostarczania, zgodnych z usprawiedliwionymi potrzebami, \u015brodk\u00f3w utrzymania, a w miar\u0119 potrzeby tak\u017ce \u015brodk\u00f3w wychowania. Zgodnie z orzeczeniem Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Szczecinie „obowi\u0105zek ten nie wyczerpuje si\u0119 jednak w relacjach mi\u0119dzy krewnymi i mo\u017ce dotyczy\u0107 tak\u017ce innych os\u00f3b bliskich, niezwi\u0105zanych wi\u0119zami krwi.” (Wyrok WSA w Szczecinie z 17.09.2020 r., II SA\/Sz 438\/20, LEX nr 3088619.) Jak podaje Hanna Witczak oraz Agnieszka Kawa\u0142ko w komentarzu do ustawy wype\u0142nianie tego obowi\u0105zku „mo\u017ce polega\u0107 na dostarczaniu uprawnionemu mieszkania, opieki lekarskiej i domowej. \u015arodkami wychowania s\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci wydatki na wykszta\u0142cenie, rozw\u00f3j fizyczny, a tak\u017ce na zaspokajanie potrzeb kulturalnych czy na rozrywk\u0119.” (A. Kawa\u0142ko, H. Witczak [w:] Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 128.). Jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji prawa cywilnego, tak i obowi\u0105zek alimentacyjny, nie ma charakteru absolutnego. W sytuacjach, w kt\u00f3rych jego wykonywanie po\u0142\u0105czone by\u0142oby z naruszeniem zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego musi on zosta\u0107 ograniczony. Z tego wzgl\u0119du, niemniej tylko wyj\u0105tkowo, od obowi\u0105zku uchyli\u0107 si\u0119 mo\u017ce rodze\u0144stwo. Niejako na marginesie warto zaznaczy\u0107, \u017ce regulacja odnosi si\u0119 zar\u00f3wno do rodze\u0144stwa biologicznego jaki i przyrodniego. Wymagan\u0105 przes\u0142ank\u0105, kt\u00f3rej ziszczenie uprawnia do ograniczenia omawianej powinno\u015bci jest sytuacja, w kt\u00f3rej wykonanie obowi\u0105zku by\u0142oby po\u0142\u0105czone z nadmiernym uszczerbkiem dla zobowi\u0105zanego lub jego najbli\u017cszej rodziny. Prawid\u0142owa wyk\u0142adnia wymaga ustalenia zakresu dw\u00f3ch poj\u0119\u0107, tj. jak nale\u017cy rozumie\u0107 okre\u015blenie najbli\u017csza rodzina oraz przede wszystkim jakie zachowanie mo\u017ce zosta\u0107 zakwalifikowane jako po\u0142\u0105czone z nadmiernym uszczerbkiem.<\/p>\n\n\n\n
Do grona najbli\u017cszej rodziny w doktrynie zalicza si\u0119 ma\u0142\u017conka oraz wst\u0119pnych. W sytuacji w kt\u00f3rej dosz\u0142oby do kolizji obowi\u0105zku alimentacyjnego wzgl\u0119dem najbli\u017cszej rodziny i wzgl\u0119dem rodze\u0144stwa prymat nale\u017cy przyzna\u0107 zaspokojeniu potrzeb najbli\u017cszej rodziny. Na marginesie mo\u017cna wskaza\u0107, \u017ce niekiedy z poj\u0119ciem najbli\u017cszej rodziny uto\u017csamia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rodzic\u00f3w zobowi\u0105zanego, ale tylko je\u017celi pozostaj\u0105 oni na jego utrzymaniu (A. Kawa\u0142ko, H. Witczak [w:] Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 134.). Natomiast, jak wskazywa\u0142 S\u0105d Apelacyjny w Krakowie, w orzeczeniu wydanym w dniu 24 stycznia 2013 r. „o tym, kto jest najbli\u017cszym cz\u0142onkiem rodziny decyduje faktyczny uk\u0142ad stosunk\u00f3w pomi\u0119dzy okre\u015blonymi osobami, a nie formalna kolejno\u015b\u0107 pokrewie\u0144stwa wynikaj\u0105ca w szczeg\u00f3lno\u015bci z przepis\u00f3w kodeksu rodzinnego i opieku\u0144czego, czy ewentualnie z powinowactwa.” (Wyrok SA w Krakowie z 24.01.2013 r., I ACa 1347\/12, LEX nr 1362742.)<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi idzie za\u015b o nadmierny uszczerbek \u2013 \u015bcis\u0142e ustalenie zakresu znaczeniowego poj\u0119cia nie jest mo\u017cliwe. Podkre\u015bli\u0142 to S\u0105d Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r., stwierdzaj\u0105c jednoznacznie, \u017ce „kodeks cywilny nie wskazuje \u017cadnych kryteri\u00f3w wedle kt\u00f3rych nale\u017cy szacowa\u0107 uszczerbek polegaj\u0105cy na pogorszeniu sytuacji \u017cyciowej”. Niemniej, jak podaje T. Domi\u0144czyk w komentarzu do ustawy, chodzi o ustalenie skutk\u00f3w ewentualnego obci\u0105\u017cenia alimentami dla samego zobowi\u0105zanego i jego najbli\u017cszej rodziny. Co zatem jasne, wymagana jest ka\u017cdorazowa ocena konkretnego przypadku, uwzgl\u0119dniaj\u0105ca stan maj\u0105tkowy i mo\u017cliwo\u015bci p\u0142atnicze zobowi\u0105zanego, r\u00f3wnie\u017c przewidywania w tym wzgl\u0119dzie na najbli\u017csz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 (T. Domi\u0144czyk [w:] Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy. Komentarz, wyd. V, red. K. Piasecki, Warszawa 2011, art. 134.). Wed\u0142ug J. Gwiazdomorskiego za nadmierny mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cany uszczerbek, kt\u00f3ry wynikn\u0105\u0142by ze spe\u0142nienia \u015bwiadcze\u0144 i w konsekwencji spowodowa\u0142by uniemo\u017cliwienie zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb rodze\u0144stwa, kt\u00f3re s\u0105 tak istotne \u017ce uznawane s\u0105 za niemal\u017ce niezb\u0119dne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Art. 134. W stosunku do rodze\u0144stwa zobowi\u0105zany mo\u017ce uchyli\u0107 si\u0119 od \u015bwiadcze\u0144 alimentacyjnych, je\u017celi s\u0105 one po\u0142\u0105czone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbli\u017cszej rodziny. (Co to jest ten nadmierny uszczerbek \u2013 co\u015b z orzecznictwa i komentarzy) Tytu\u0142 II „Powinowactwo i pokrewie\u0144stwo”, dzia\u0142 III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-312","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=312"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":313,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/312\/revisions\/313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/alimenty.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}